1.AMAÇ: Hastanemizde yatmakta olan hastalarımıza belirli kurallar içerisinde refakat ve ziyaret edilmesinin sağlanmasıdır.
2.KAPSAM: Hastanemizde yatmakta olan tüm hastaları ve yakınlarını kapsamaktadır.
3.KISALTMALAR:
4.TANIMLAR:
Refakat: Hastaların hastane ortamı içinde desteklenmeleri amacıyla hasta yakınların tedavi süresince hastanede onlara eşlik etmesine refakatçi uygulaması denmektedir.
5.SORUMLULUKLAR: Hastane yönetimi,Hastane güvenlik birimi, Hastane çalışanları, Hasta yakınları.
6.FAALİYET AKIŞI:
6.1. REFAKATÇİ POLİTİKAMIZ:
• Hastaya refakatçi gerekip gerekmediği hastanın doktoru tarafından belirlenir ve refakatçi bir kişi ile sınırlıdır.
• Refakatçi için bir refakatçi kartı verilir.
• Refakatçi vizite ve tıbbi bakım sırasında hemşire ya da doktorunun izin verdiği müddetçe hastanın yanında bulunmalıdır.
• Sürekli kalan refakatçinin yemekleri genel esaslar dâhilinde kurum tarafından karşılanır.
• Tedavi ve temizlik saatlerinde işlerin yürüyüşünü engelleyici davranışlardan kaçınınız.
• Sizlere huzurlu bir ortam sağlanması için, hasta ve yakınlarının; hasta odası ve servis koridorlarında yüksek sesle konuşmaması, gürültü yapmaması şarttır. Ayrıca odalarınızda bulunan televizyonların başkalarını rahatsız etmeyecek şekilde kullanılması gerekmektedir.
• Refakatçi değişimlerinden servis hemşireleri haberdar edilmelidir.
• Yatış sırasında para ve her türlü değerli eşyanın hasta tarafından kendi yakınına teslim edilmesi gerekmektedir.
• Hastane içinde kapalı alanlarda sigara içilmesi kanuni olarak yasaktır.
6.2. ZİYARETÇİ POLİTİKAMIZ:
• Hastanın sağlığı ziyarete uygun görüldüğü takdirde ziyaretçi kabulü mümkündür.
• Hasta ziyaretleri klinikler için öğlen saat 12:00-14:00 arası, akşam saat 18:00-21.00 da arasındadır.
• 12 yaşından küçük çocukların vücut direnci büyüklerden daha zayıf olduğundan mümkün olduğunca hastane ortamına getirilmemesi gerekmektedir.
• Ziyaretçiler muayene ve işlem sırasında hasta odasından çıkarak hasta mahremiyetine saygı göstermelidir.
• Her hastanın kendi sağlığına özgü diyet ve yiyecek kısıtlamaları vardır. Bu nedenle dışarıdan yiyecek getirmek hastalarımızın tedavilerini güçleştirebilir ve iyileşme sürelerini geciktirebilir.
• Hastane binası içinde, tıbbi ve yasal gerekçelerle; hasta, refakatçi ve ziyaretçilerin sigara içmesi kesinlikle yasaktır.
• Koridorlarda bekleme yapılması sizin ve diğer hastaların sağlığı açısından risk taşıdığından bekleme salonlarını kullanmanız rica olunur.
6.3. REFAKATÇİ BİLGİLENDİRİLMESİ:
• Hastanın ve/veya refakatçinin sağlık tesisine adaptasyonu için gerekli bilgilendirmeler yatış yapılırken ilgili sağlık çalışanı tarafından yapılarak;
• Hasta odası, yatak başı hemşire çağrı sistemi ve yatak kullanımı,
• Hasta ve yakınının uyması gereken kuralları,
• Kahvaltı ve yemek saatleri,
• Ziyaret saatleri ve kuralları,
• Telefon kullanımı,
• Tuvalet-banyo kullanımı,
• Tuvalet-banyo hemşire çağrı sistemi kullanımı,
• Hekimin günlük vizitleri konularında bilgilendirilir.
6.4. HASTANIN SAĞLIĞI İLE İLGİLİ KİME VEYA KİMLERE BİLGİ VERİLİR:
• Hastanın tanı ve tedavisi ile ilgili bilgi sadece hastanın hekiminden alınabilir.
• Hasta erişkin ve şuuru açık ise; kendisine veya yetki verdiği birinci derece yakınına bilgi verilir.
• Hastanın şuuru kapalı ise; birinci derece yakınına bilgi verilir.
• Hasta çocuk ise; ebeveynine bilgi verilir.
• Üçüncü şahıslara hasta ile ilgili bilgi verilmez.
6.5.HASTA ZİYARETİNDE GETİRİLMEMESİ GEREKEN RİSK GRUPLARI:
• 12 yaşından küçük çocuklar ziyaret için kabul edilmez. Özel durumlarda(hastanın uzun süre hastanede kalması, ölümü yaklaşan hastalar vb.)hekim izniyle çocukların ziyaretine izin verilir.
• Ateş, öksürük ve balgam çıkarma gibi şikâyeti olanlar ve bilinen bir hastalığı olanlar ziyaretçi olarak kabul edilmez.
• Her hangi bir kronik hastalığı olanlar veya enfeksiyon olmaya yakın kişilerin hasta ziyaretine gelmeleri uygun değildir.
6.6.ZİYARET EDİLMEMESİ VEYA KONTROLLÜ ZİYARET GEREKTİREN HASTALAR:
• Bulaşıcı hastalığı olan hastaların ziyaretleri gerekli izolasyon önlemleri alınarak yapılır.
• Bağışıklık sistemi bozuk olan hasta ziyaretlerinde gerekli koruyucu ekipmanlar kullanılarak ziyaret gerçekleşir (maske, bone, eldiven, galoş, önlük).
• Hekimin ziyaretinde sakınca gördüğü hastalarda ancak ilgili hekimin izniyle ziyaret alınır.
6.7. KLİNİKLERDE ZİYARETÇİLERİN UYMASI GEREKEN KURALLAR:
• Hasta ziyaretleri klinikler için öğlen saat 12:00-14:00 arası, akşam saat 18:00-21.00 da arasındadır.
• Ziyaret saatleri dışında hasta ziyareti, eğitim ve idari sorumlu ya da sorumlu hemşire izni ile mümkündür.
• Ziyaret yasağı olan hastalara ziyaret için ısrarcı olmamalıdır.
• Ziyaret saati kısa olmalıdır (Tercihen 10 dakika).
• Her hasta başında ikiden fazla ziyaretçi olmamalıdır.
• Diğer hastaları rahatsız edecek derecede yüksek sesle konuşulmamalıdır.
• Hasta yataklarında oturulmamalıdır.
• Hasta eşyaları kullanılmamalıdır.
• Hasta ile temas etmeden önce ve sonra eller yıkanmalı ya da odalardaki dezenfektan madde ile ovulmalıdır.
• Hasta ile yakın temastan kaçınılmalıdır (sarılma, öpme vb.).
• Hastalara dışardan yiyecek, içecek ve canlı çiçek getirilmemelidir.
• Ziyaretçiler hiçbir şekilde kendilerine iyi geldiğini düşündükleri ilaçları vermemeli, fizik hareketleri yaptırmamalıdır.
• Hastaya bağlı tıbbi cihazlara dokunulmamalıdır.
• Ziyaretçilerin bakım, muayene ya da tedavi sırasında mahremiyet açısından dışarı çıkmaları gerekir.
• Ziyaretçi saati bitiminde bölüm güvenlik elemanı ziyaretçileri servisi terk etmeleri konusunda nazik bir şekilde uyarır ve servisi boşaltmaları sağlanır.
6.8. KLİNİKLERDE REFAKATÇİ KURALLARI:
• Hastanın yanında refakatçi kalması, tıbbi bir zorunluluk olması kaydıyla ilgili hekimin lüzum görmesi, eğitim ve idari sorumlunun onayı ile belirtilen sürece uygundur.
• Refakatçiler mümkün olduğu ve lüzum görüldüğü takdirde kurumun vereceği “Refakatçi Kimlik Kartını” taşımak ve sorulduğunda ibraz etmek zorundadır.
• Kadın servisinde ya da kadın odalarında erkek refakatçi kalamaz.
• Çocuk servisinde kadın refakatçi olmak zorundadır.
• Refakatçilerin iaşesi genel esaslar dahilinde kurum karşılamak zorundadır. Refakatçinin derahatsızlığı ile ilgili diyeti (DM-HTYüksek Kolesterol vb.)uygun şekilde sunulur.
• Refakatçiler hastaların fiziksel ihtiyaçlarını (tuvalet ihtiyacı, el, yüz yıkama, beslenme vb.) karşılamak zorundadır.
• Acil durumlar hariç (şekeri düşen hasta) refakatçilere servislerde sağlık hizmeti verilmez. Rahatsızlığı olan refakatçiler mesai saatinde ilgili polikliniğe mesai saatleri dışında Acil Servise yönlendirilir.
• Refakatçiler hastane içinde tütün ve alkol kullanamazlar.
• Refakatçiler hekime ya da hemşireye sormadan hastaya müdahale edemezler.
• Refakatçi değişimlerinde hemşireye bilgi verilmelidir.
• Refakatçiler yüksek sesle konuşmamalı, gürültü yapmamalıdır. Odalardaki televizyonun sesi yüksek açılmamalıdır.
• Refakatçilerin kalması için uygun koşullar (açılır koltuk) sağlanır. Refakatçiye ayrıca yatak verilmez.
• Refakatçilere hasta bakımı ile ilgili olarak hekim veya hemşire tarafından gerekli eğitimler verilir.
• Refakatçiler hastalarını hekim ya da hemşirenin izni olmadan hastane dışına çıkaramazlar. Hastaneden çıkaracakları zaman Hasta İzin Belgesi doldurup imzalamak zorundadır.
• Refakatçiler hemşireden izinsiz oda yatak değişimi yapamazlar.
• Refakatçi sayısı bir kişi ile sınırlıdır. Ancak özel durumlarda(Hastanın ajite olması ya da özel bakım hastası) ise hekimin uygun gördüğü şartlarda kalabilir.
6.9. YOĞUN BAKIM SERVİSLERİNE ZİYARETÇİ KABULÜNDE UYULMASI GEREKEN ESASLAR:
• Yeni doğan yoğun bakım servisleri dâhil, tüm yoğun bakım servislerine hasta ziyaretçisi kabul edilebilir. Ancak hastanın sağlık durumu dikkate alınarak, hekim tarafından ziyaret kısıtlaması getirilebilir. Aynı anda çok sayıda ziyaretçinin kabulü, hasta sağlığı ve güvenliği açısından risk oluşturabileceği için, ziyaretçi sayısına, servis bazında hekim tarafından karar verilir.
• Ziyaretlerde yoğun bakım hastalarının takip ve tedavisini aksatmamak ve hasta güvenliğini sağlamak için gerekli tedbirlerin alınması esastır. Bu nedenle, ziyaretçiler yoğun bakım servislerine, görevli sağlık personelinin refakatinde, diğer hastaları tedirgin ve rahatsız etmeyecek şekilde ve belirli bir düzen içerisinde alınmalıdır. Ziyaret süresi makul ve mümkün olan en kısa süreyle sınırlandırılmalıdır. Bu esnada ilgili sağlık personeli tarafından hasta yakınına, hastasının durumu hakkında anlaş Ziyaret öncesi ziyaretçilere, servis hekimi tarafından belirlenen sağlık personelince, eğitim verilmelidir. Ziyaretçi kendi hastası dışında başka hastaya ve hasta bakım malzemelerine temas etmemelidir.
• Hasta ziyaretleri 24 saat esaslı olabileceği gibi, ziyaret saati uygulaması servisten servise değişebilir. Ziyaret saatlerine servis hekiminin önerisiyle hastane idaresi tarafından karar verilmelidir.
• Bulaşıcı hastalığı olanlar veya bulaşıcı hastalığı olan bir kişi ile yakın zamanda temas ettiği bilinenler, öksürük, hapşırma, boğaz ağrısı ve burun akıntısı gibi solunum yolu enfeksiyonunu destekleyen belirtileri olan kişiler ziyaretçi olarak kabul edilmemelidir. Ancak ziyaretin kritik önemi olması durumunda, ziyaretçinin cerrahi maske kullanarak ve el hijyenini sağlayarak ziyaretine izin verilebilir. 10 (on) yaşın altındaki çocuklar, kişisel koruyucu malzemelerin kullanımı konusunda zorlanabilecekleri için, çok özel durumlar dışında, erişkin ve çocuk yoğun bakım servislerine ziyaretçi olarak alınmamalıdır. Yeni doğan yoğun bakım servislerinde, anne baba refakatinde 3 (üç) yaş ve üzeri kardeşlerin ziyaretine izin verilebilir.
• Ziyaretçiler, izolasyon önlemlerinin alındığı hastaların bulunduğu alanlara girerken enfeksiyon kontrol kurulunun belirlediği izolasyon kurallarına mutlaka uymalıdır.
• Toplumda bulaşıcı hastalık sıklığında artış olduğu durumlarda, hastane idaresi tarafından ziyaretçi kısıtlaması yapılabilir.
6.10. YOĞUN BAKIM SERVİSİNE GİRERKEN KİŞİSEL KORUYUCU MALZEMELERİN KULLANIMI:
• Yoğun bakım servisine girişte (sağlık çalışanı, ziyaretçi vb.) mutlaka el hijyeni sağlanmalıdır. Bunun için yoğun bakım servisine girişte alkollü el antiseptiği veya el yıkama için gerekli olan lavabo, sıvı sabun ve kâğıt havlu bulundurulmalıda.
• Yoğun bakım servislerine girilirken ancak izolasyon uygulanan durumlarda rutin olarak önlük, eldiven ve maske kullanılmalıdır.
• Yoğun bakım servislerine girilirken galoş giyilmesine gerek yoktur.
• Yeni doğan yoğun bakım servisinde, bebeği kucağına alacak ziyaretçilerin önlük giymesi gereklidir. Ayrıca bebeği besleyen veya bakım veren kişinin kusmuk, kan veya diğer enfeksiyöz vücut çıkartılarının bulaşından korunması için önlük (tercihen su geçirmez) giymesi önerilir. Kirlenen önlük değiştirilmelidir. Gözle görülür kirlenme olmasa bile hastadan hastaya geçişte önlük değiştirilmelidir.
• Çoğul dirençli mikroorganizma sıklığının yoğun olduğu durumlarda, enfeksiyon kontrol kurulunca eldiven, önlük, maske kullanımıyla ilgili kurallar yeniden düzenlenebilir.
• Ziyaret sırasında, hasta mahremiyetini koruyacak önlemler alınmalıdır.
6.11. ÖZELLİKLİ HASTA GRUPLARINDA REFAKATÇİ UYGULAMALARI:
• Terminal dönem hastalar, Geriatri hastaları, Engelli hastalarda yattıkları bölüm ve hekim isteğine göre düzenlenir.
• Bu dönemde hastanın, fiziksel ve duygusal bakımının yanı sıra, hastanın ailesi ve yakınlarının da desteğe gereksinimleri olduğu unutulmamalıdır.
• Ailelerin hastanın bakımına katılması, hastanın yanında kalmasının ve rutin bakıma yardım etmesinin sağlanması yaşadıklarına yardımcı olabilir.
• Hastaların temiz ve uygun pozisyona getirilerek aileye gösterilmesi, hem aileyi rahatlatacak, hem de hastaları için yapılabilecek her şeyin sağlık personelince yapıldığını bilmelerini sağlayacaktır. Ailenin hastalığı kabullenmesine yardım etmek, yanlarında kalmak ve gerekirse rahatlatıcı sözlerle desteklemek yardım edici olabilmektedir.
• Hasta bakım ekibi tarafından hastalarının bakımında aile üyelerinin bakımın neresinde, hangi konularda ve nasıl yer alacağını belirlenerek bakıma katılımları sağlanır.
• Kronik hastası olan aile üyeleri hastaları hastaneye yattığında yardım almaya ve ekiple işbirliğine hazırdır.
• Hasta bireyin hastane ortamına uyumunu sağlama ve taburculuk sonrası döneme ilişkin hasta yakınlarını destekleme açısından aile üyelerinin hastanede bakıma katılmasının önemi oldukça fazladır.
• Özel birim günübirlik işlem hastaları (Onkoloji, kemoterapi, hemodiyaliz, talasemi vb.), Yanık tedavisi gören hastalarda genel olarak refakatçi bulundurulmaz ancak hastanın kliniğine bağlı olarak hekim isteğiyle refakatçi bulundurulabilir.
• Kronik hastalıklarda bakımında aile üyeleri dahil bütün kişiler hastanın psikososyal çevresini etkilediğinden hastaya yardımcı olabilecek aile üyelerinin de bakıma katılması psikolojik açıdan önemli olmasının yanı sıra; yemek yeme, pozisyon değiştirme gibi durumlarda hastaya yardımcı olmaları hastaların bağımsızlığını kazanmasına olanak sağlar. Hastaların bakımının uzun süreli, karmaşık ve önceden tahmin edilemeyen sonuçlarının olmasından dolayı hasta ve ailesinin desteklenmesinin gerekliliği ön plana çıkar.
• Aile üyelerinin yardımcı olmada çaresizlik hissetmiş olmaları nedeniyle destek gereksinimleri olabilir. Yanık yaralanmaları, kemoterapi, hemodiyaliz yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyebilmektedir. Sosyal hizmet uzmanları, hekim ve hemşirelerin önemli destek ve danışmanlık rolleri olduğu için hasta ve ailesini gerekli görülen zamanlarda, sosyal servislere ya da psikolojik danışmanlığa yönlendirmeleri iyileşme ve yaşam kalitesini arttırmada faydalı olabilmektedir.
• Bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda enfeksiyon kontrol komitesi, hekim isteği doğrultusunda refakatçi bulundurulabilir. Koruyucu izolasyon önlemi olarak hasta tek kişilik odaya alınmalıdır. Hastanın kliniğine uygun olarak alınan izolasyon önlemleri hakkında hasta ve yakını bilgilendirilir. Koruyucu ekipman kullanımı, el hijyeni, ziyaret kuralları, odaya giriş çıkışın kısıtlı olduğu konularında refakatçiye eğitim verilir. Eğitimin sürekliliği sağlanmalı bilgi aktarımı yapılması sağlanmalıdır. Oda içinde refakatçi cerrahi maske takmalıdır. Refakatçide bulaşıcı bir enfeksiyon olmamalıdır.
• İstismara uğramış hastalarda psikolog/psikiyatrist, sosyal çalışmacı, hekim isteği doğrultusunda refakatçi bulundurulabilir. Kendini tanıtma, güler yüzlü yaklaşım, konuşularak hasta/refakatçi rahatlatılmalıdır. İstismara uğramış bireyde güven duygusu zedelenmiştir. Güven ilişkisi içinde, bireyle ona değer veren, hassasiyet gösteren ve saygı duyan bir tutum içinde olmak gerekir. İstismara uğramış bireyin anksiyetesi genellikle yüksek olduğu için anksiyeteyi azaltmaya yönelik çalışma kaçınılmazdır. Anksiyeteyi azaltmak için bireylere ve refakat edecek yakınlarına negatif düşüncelerini pozitifleriyle değiştirmeleri öğretilmeli, destek amacıyla sosyal hizmet uzmanı ile işbirliği sağlanmalıdır.
• Adli vakalarda Yatırılarak tedavileri yapılan hükümlü ve tutukluların yanında, tedaviyi yapan hekimin raporuyla zorunlu olduğunun bildirilmesi hâlinde, eşi, annesi, babası, kardeşi, çocuğu, bunların olmaması hâlinde Cumhuriyet Başsavcılığının uygun gördüğü bir aile yakını refakatçi olarak bulundurulabilecektir.
• Refakatçilerin uyku ve dinlenme, sosyal gereksinimler, beslenme, ibadet, hijyen vb konularda bilgilendirilir ve gereksinimlerinin karşılanması sağlanır.
• Hastanın bakım ihtiyaçlarının karşılanmasında sağlık personeli tarafından destek sağlanır.
• Özellikli hastaların refakatçilerinin gerekli durumlarda sosyal ve psikolojik yönden destek sağlamak amacıyla sosyal hizmet uzmanı ile işbirliği sağlanır.
6.12.TUTUKLU VE HÜKÜMLÜ ZİYARETLERİ:
Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören hükümlü ve tutuklular tedaviyi yapan hekimin uygun görmesi ve Cumhuriyet Başsavcılığının izni ile iç güvenlik görevlilerinin nezaretinde ziyaret edilebilecektir.
7.İLGİLİ DOKÜMANLAR:
- Sağlık Bakanlığı İle Ceza İnfaz Kurumları Arasında Sağlık Hizmetleri Protokolü
- Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği
- Yoğun Bakım Servislerinde Hasta Ziyareti Uygulamaları Genelgesi
Hasta İzin Belgesi